Budak: Konut kira artışları dondurulmalı

haberimizar.net- CHP Antalya Milletvekili ve CHP Ekonomi Masası Koordinatörü Çetin Osman Budak, Antalya Ticaret Platformu Derneği’nin (ATİP) konuğu oldu. Su Hotel’de gerçekleştirilen toplantıda ATİP Başkanı Muhteşem Kabasakal, ‘ATİP Buluşmaları’ kapsamında konuk ettikleri CHP milletvekili Budak’ı yakın zamanda TBMM’de de ziyaret ettiklerini hatırlatarak, “Sayın Budak, bir siyasetçiden önce bir iş insanı. İçimizden biri. Dolayısıyla bizi daha iyi anlayacağını düşünüyorum” dedi. Daha sonra söz alan Budak ise Antalyalı iş insanlarına, “Ekonomideki güncel gelişmeler’ başlıklı bir sunum yaptı. Antalya’da son dönemlerde yaşanan konut kiralarındaki aşırı artış nedeniyle önemli bir sorunun gündeme geldiğini belirten CHP Milletvekili Budak, Almanya ve Kanada’yı örnek göstererek konut kira artışlarının belli bir süreliğine dondurulması önerisinde bulundu. Budak, TBMM’de konuyla ilgili bir araştırma komisyonunun kurulması yönünde verdikleri önergelerin ise iktidarın oylarıyla reddedildiğini söyledi.

 

‘ENFLASYONDA ZİRVEDEYİZ’

Sunumunda G-20 ülkeleri arasında enflasyonda Türkiye’nin zirvede olduğuna dikkat çeken Budak, “İktidarın, dünyada inanılmaz bir enflasyon olduğunu, o nedenle bizde de enflasyonun yüksek seyrettiğini ifade ettiğini hepimiz biliyoruz. Biz G-20 ülkelerinin içinde değiliz. İktidar 2002 yılında aldığında Türkiye G-20’ler içinde 17’nci sıradaydı. Şuanda bir hesaba göre 21’nci, bir hesaba göre 23’ncü sırada. G-20 ülkelerinde en yüksek enflasyon bizde, bize en yakın Arjantin var. Arjantin batmış, borcunu ödeyemeyen bir ülkedir. Arjantin’i geçmiş durumdayız” diye konuştu. Dünya enflasyonunda ise Türkiye’nin ilk 10 ülke içerisinde yer aldığını kaydeden Budak, “Türkiye, dünyanın en kötü enflasyonunda 5’nci sırada. Enflasyon tüm dünyanın sorunu ama biz dört nala gidiyoruz. Hiper enflasyona dört nala enflasyon da denir. Durdurulamayan bir enflasyondur. Türkiye’deki enflasyona şuan için hiper enflasyon diyemeyiz ama oraya gidiyoruz” dedi.

 

‘HEDEFLERİNİ REVİZE ETTİLER’

AK Parti’nin 2023 vaatlerinin Orta Vadeli Planda değiştiğini ifade eden Budak şunları dile getirdi; “2011 yılında açıklanan uzun vadeli hedefleri hatırlayalım. 2023 yılında milli gelirimiz 2 trilyon dolar olacaktı. Açıklanan Orta Vadeli Planda 925 milyar dolar. Aynı iktidar işbaşında ama geçen sene Orta Vadeli Planı 925 milyar dolar olarak açıkladı. Bu ülke için çok büyük bir yıkımdır. Sözde hedefleri var ama hedefe yürümeyen bir ekonomi yönetimi. Sapma yüzde 52.5 seviyesinde. Eğer siz şirketinizde böyle bir plan yaparsanız batarsınız. Kişi başına geliri 25 bin dolardan 10 bin 703 dolara revize etmişler. Sapma yüzde 57.2’dir. 500 milyar dolar ihracat hedefi 242 milyar dolar olmuş. Sapma yüzde 51.6’dır. İşsizliği yüzde 5’e düşüreceğiz demişler, işsizlik yüzde 11.4’tür. Sapma yüzde 128’dir. İşsizliği çözebilecek, milli geliri artırabilecek yetenekte değiliz. Kişi başına düşen geliri yükseltemeyeceğiz. İhracatı denilen seviyelere çıkartamayacağız.”

 

‘128 MİLYAR DOLAR SATILDI’

“Doları 6.5 lira seviyesinde tutabilmek için 128 milyar dolar devlet bankaları aracılığıyla satıldı. Bu da ülkeyi bugünkü noktaya getirdi. İktidarın ‘Faiz sebep, enflasyon sonuç’ inadı bugünkü kara tabloyu ortaya çıkardı. Böyle bir ekonomi modeli yok. Politika faizi indirildikçe döviz yukarı gidiyor, döviz yukarı gittikçe de enflasyon yukarı gidiyor.  ‘Faiz sebep, enflasyon sonuç” inadı yanlıştır.”

 

‘ASGARİ ÜCRET ARTTI, ALIM GÜCÜ DÜŞTÜ’

“Asgari ücrete yılbaşında yüzde 50 zam yapılarak 4 bin 253 liraya çıkarıldı. Ancak biz vicdanlı iş insanlarıyız. Yanımızdaki çalışanların bu parayla geçinemeyeceğini biliyoruz. Onun için çalışanlarımızı destekliyoruz. Asgari ücret artmasına rağmen zamdan önceki alım gücünün altına düştü. Burada para sahibi zenginleşir ama yoksul yerin dibine girer. Şuanda Türkiye’de böyle bir ayrışma var.”

 

ENFLASYON KORUMALI MEVDUAT

“Kur korumalı mevduatta 12 bin kişinin parası var. Dövizi tutamadıkları için yakında enflasyona endeksli mevduatı da getirecekler. Enflasyon korumalı mevduatın hazırlıklarını yaptıklarını duyuyoruz. Bu daha büyük felaket. Kur korumalı mevduat 827 milyar liraya ulaşmış. Döviz karşılığını siz bulun. Kur korumalı mevduatta bulunanların çıkması halinde ki yakın zamanda vadeler doluyor, ekonominin ne hale geleceğini varın siz hesap edin. Bunlar resmen ateşle oynuyorlar.”

 

7KRAL DEĞİL KURAL OLACAK’

Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının uzamasının, FED’in faiz artırımları ile finansal sıkılaşmanın, Çin’de üretimin Omicron kaynaklı durmasının ve durgunluğun küresel riskler olduğunu da dile getiren Budak şöyle devam etti: “Sorunlar çok ama çözümsüz değiliz. CHP olarak iktidara geldiğimizde öncelikle tek kişilik rejimden ‘Güçlendirilmiş Parlamenter Demokrasiye’ geçeceğiz. Kral değil, kural olacak. Bu rejimin yarattığı kurumları güçlendireceğiz. Yeni kurumlar kuracağız. Kurumsal kapasiteyi liyakat ile ayağa kaldıracağız. Metal yorgunu, güven vermeyen liyakatsiz kadrolar değişecek. Liyakatli, bilgili, tecrübeli kadrolarla dört sütunlu sürdürülebilir kalkınma stratejimizi hayata geçireceğiz. Ekonomiyi sıcak parayla şişiren değil, üreten ve verimlilikte zenginleştiren bir büyüme stratejisine ihtiyaç var.”

 

‘TURİZMDE TEHLİKE ÇANLARI ÇALIYOR’

“2022 turizm sezonu için tehlike çanları çalıyor. Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısı hem turizm sektörümüzü hem tarım sektörümüzü derinden etkiliyor. Hala sezonu açamamış oteller var. Uçak sorunu çözülmedikçe beklenen Rus turistlerin gelmesi mümkün değil. Turizm sektörüne sahip çıkılmıyor. Gece 01.00’den sonra müzik yasağı, hem yaşam tarzına hem de turizme vurulan bir darbedir.”

 

400 BİN DOLARA VATANDAŞLIK

Sunumunun ardından kendisine yöneltilen soruları da yanıtlayan Budak, yabancılara para ile vatandaşlık verilemeyeceğini söyledi.  “250 bin dolarlık ev alacaksın, 3 sene bunu satmazsan al sana Türk pasaportu. Olur mu böyle bir şey? 3 kişi bir araya gelip biz verelim siz satmayın demek lazım. Toplumsal tepkinin olması gerekiyor. Tüccar gibi. 250 bin dolardı 400 bin dolara çıkardılar bizim vatandaşlığı. Bu kabul edilebilir bir şey değil… Türk vatandaşının gurur duyduğu bir vatandaşlık modeline geçmek gerek. İkinci sınıf vatandaş hissinden arındırmak lazım” dedi.

 

‘BARINMA EN TEMEL İHTİYAÇ’

Rusya – Ukrayna arasındaki savaşın biran önce bitmesini istediklerini belirten Budak, savaş nedeniyle Antalya’ya kaçan Ukraynalı zenginlerin ev kiralarını aşırı şekilde artırdıklarına, bunun da kira konusunda ev sahipleriyle kiracılar arasında büyük sıkıntılara neden olduğuna dikkat çekti. Önceliğin vatandaşı düşünmek olduğunu vurgulayan Budak, şunları dile getirdi:

“Öncelik kendi vatandaşımız. 3-5 bin liranın altına kiralık ev yok. Asgari ücret 4 bin 253 lira. Barınma sorunu çıkacak. İnsanların en temel ihtiyaçlarından birincisi beslenme, ikincisi barınmadır. Bunu devlet çözer. Bunu devlet çözmek zorundadır. Toplu Konut İdaresi (TOKİ) onun için vardır. TOKİ belediyelerden hariç, sizin evinizin bahçesine, istediği yere imar planı yapabilir. Böyle bir yetkisi var. TOKİ garibanlar için 50 bin civarında konut yapmış. Onun dışında lüks konut yapıyor. Bu kabul edilebilir değil. TOKİ varsa yoksullar için konut üretmek zorundadır. Bunu da vatandaşın kira öder gibi 30 yılda ödemesi gerekir. Biz iktidara gelince bunları yapacağız.”

 

‘BİR SÜRELİĞİNE DONDURULMALI’  

Yüksek konut kiralarının önünde durabilmek için acil olarak yapılması gerekenin kira artışlarını dondurmak olduğunu vurgulayan Budak, “Avrupa’nın en gelişmiş ülkelerinden birisi Almanya bunu yaptı. Berlin’de kiraları 1 yıllığına dondurdu. Kanada yabancılara konut satışını yasakladı. Şuanda yabancılar oradan konut alamıyor. Kiraların yükselmesini durdurmak için kira artışlarını donduracaksınız. Ev sahibi ne olacak? diyebilirsiniz. Ev sahibi de 1 yıl katlansın. Çünkü burada ezilen çok ciddi bir kitle var. ‘1 yıl boyunca kira artışı yapılmayacak’ diyebilirsiniz. Eğer bunun tersine bir davranış söz konusu olursa ağır para cezası getirirsiniz. Bu ancak siyasi iradeyle olabilir” açıklamasında bulundu. Türkiye’de yeteri kadar konut üretimi yapılamadığını belirterek arz-talep dengesinin bozukluğundan dolayı kira fiyatlarının aşırı yükseldiğini kaydeden Budak, sözü son çıkartılan konut paketine getirdi. Son çıkartılan 0.99’luk konut kredisini işadamı olarak kendisinin bile ödeyemeyeceğini söyleyen Budak, “Aylık taksitleri ben bile ödeyemem. 20-30 bin lira maaş alanlar bile buna giremez. Bu belli bir kesime söyleniyor ve bu kredi de onun için veriliyor. Bu oranlardan dolayı inşaat sektörü fiyatları yüzde 30 artırdı. Krediyi vereyim stoklar bitsin diye bir kanun veya yönetmelik çıkartılmaz” ifadelerini kullandı.